काठमाडौं : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एशियाली देशहरुको साताव्यापी भ्रमण शुरु गरेका छन् । आइतबार मलेसियाको राजधानी क्वालालम्पुर आइपुगेका ट्रम्पले विभिन्न देशहरुको भ्रमण गर्नेछन्, उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाट गर्नेछन् ।

त्यसमध्ये सबैको नजर चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग हुने भेटमा केन्द्रित छ ।

उनीहरु दुईको भेटपछि अमेरिका र चीन लगायतका अन्य देशहरुबीचको व्यापार युद्ध वारपार हुने अपेक्षा गरिएको छ । त्यस्को अर्थ या त अहिलेको विवाद समाप्त हुनेछ, या त अति नै कडारुपमा भड्किने छ । ट्रम्प र सि जिनपिङ दुवै वारपारको मुडमै देखिएको अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यमहरुले उल्लेख गरेका छन् ।

ट्रम्प क्वालालम्पुरमा शुरु हुन लागेको दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको संघ आसियानको शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुनेछन् । त्यसपछि उनी जापान र दक्षिण कोरियाको यात्रा गर्नेछन्, उनले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग अक्टोबर ३० मा औपचारिक भेटवार्ता गर्नेछन् । यो २०१९ पछि दुई नेताहरू बीचको पहिलो भेट हुनेछ। यो कुराकानीले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको बाँकी अवधिमा अमेरिका(चीन सम्बन्धको दिशा निर्धारण गर्न सक्छ।

अमेरिकी अधिकारीहरुले ट्रम्पको एसिया भ्रमणको प्राथमिक लक्ष्य अमेरिकी कम्पनीहरूलाई नयाँ अवसरहरू प्रदान गर्न र ट्यारिफ राजस्व अमेरिकी कोषमा रहिरहन सुनिश्चित गर्न नयाँ व्यापार सम्झौताहरू गर्नु रहेको बताएका छन् ।

यस विश्वव्यापी व्यापार दौडमा धेरै खेलाडीहरू भए पनि, ट्रम्पको सफलता वा असफलताको कुञ्जी चीनसँग छ। ट्रम्पको सी जिनपिङसँगको भेट एपेक शिखर सम्मेलनको क्रममा हुने तय भएको छ।

ट्रम्प आफैंले स्वीकार गरेका छन् कि चिनियाँ सामानहरूमा लगाइएको कठोर करहरू धेरै समय टिकाउन सकिँदैन । त्यसकारण उनी जसरी पनि चीनसंग सम्झौता गर्ने पक्षमा छन् ।

यो भ्रमणमा ट्रम्पको सबैभन्दा ठूलो लक्ष्य सी जिनपिङलाई चीनलाई अमेरिकी कृषि उत्पादनहरू खरिद गर्न पुनः सुरु गर्न, विदेशी कम्पनीहरूमाथि नयाँ प्रतिबन्धहरू कम गर्न, अमेरिकी कम्पनीहरूलाई चिनियाँ बजारमा बढी पहुँच दिन र व्यापार युद्धबाट बच्न मनाउनु रहेको बताइएको छ । जस्को लागि चीनसंग सम्झौता गर्न सजिलो छैन ।

किनकी चीन अमेरिकासंग कुनै पनि हालतमा नझुक्ने अडानमा छ र त्यसको लागि उस्ले हर सम्भव सबै रणनीतिहरु अपनाइरहेको छ ।

जस्तो कि पृथ्वीका दुर्लभ खनिज ९रेयर अर्थ० हरूमा चीनको प्रभुत्वलाई नै लिन सकिन्छ । ती खनिजहरू जस बिना अर्धचालक, हतियार प्रणाली, सवारी साधन, वा स्मार्टफोनहरू पनि उत्पादन गर्न सकिँदैन। यो संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि एक प्रमुख कमजोरी हो, र चीनमा भर पर्नु उस्को वाध्यता हो । त्यही वाध्यता बुझेको कारण चीनले अमेरिकासंग लड्न तयार रहेको तर झुक्न तयार नरहेको बताउंदै आएको छ ।

त्यस्तै चीनले अमेरिकी किसानहरूले उत्पादन गरेका भटमासदेखि दूग्धजन्य उत्पादनहरु समेत खरिद नगरि अमेरिकी अर्थतन्त्रमा प्रहार गरिरहेको छ । त्यस्तै आफ्ना उत्पादनहरु अमेरिकाले खरिद गर्दा पनि फरक नपर्ने गरि चीनले युरोप, दक्षिण अमेरिका, अफ्रिका र एशियाका अन्य मुलुकहरुमा आफ्नो बजारलाई तीब्ररुपमा विस्तार गरिरहेको छ । अर्थात चीनले स्पष्टरुपमा अमेरिकालाई ‘तिमीले हाम्रो समान नकिने पनि फरक पर्दैन, तर तिमीले हामीबाट रेयर अर्थलगायतका खनिजहरु पाएनौ भने तिमी थला पर्नेछौ’ भनेर हाकाहाकी खुला चुनौति दिइरहेको छ ।

ट्रम्पलाई गलाउनको लागि चीनले ताइवानको विषयलाई पनि जोडतोडका साथ उठाउने विश्वास गरिएको छ । ताइवानको स्वतन्त्रताको लागि आवाज उठाइरहेको अमेरिकाले त्यो विषयलाई नउठाउने प्रतिवद्धता जनाएमा चीन ट्रम्पप्रति नरम हुन हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।